Kalp Damarında Darlık

Videoyu oynat

Damar sertliği aslında tam olarak doğru bir ifade olmasa da günlük hayatta damar duvarında yağ birikmesi anlamında kullanılır. Kalp damarlarındaki damar sertliğinin diğer adı “koroner arter hastalığı”dır (Koroner = kalbe ait olan; Arter = atardamar). Koroner arter hastalığında yağ birikmesi fazla olursa kalp damarında darlık gelişir.

Koroner arter hastalığının kısaltmasıdır.

Damar çapındaki daralma %50’den az ise geri kalan açıklıktan hemen her zaman yeterince kan geçer. Darlık %90’dan fazla olduğunda ise hemen her zaman kan akımı azalır. Yani, <%50 darlık hafif; >%90 darlık ciddi kabul edilir. Bu iki durumda ilave teste ihtiyaç duyulmaz. %50-90 arası darlıklarda ise kan akımının azalıp azalmadığı kişiden kişiye farklılık gösterir; yani bu aralıktaki darlıklar hafif de olabilir ciddi de. Bu durumda kalp sintigrafisi ya da FFR denilen ilave testler yapılır ve darlığın derecesi netleştirilir. Eskiden elimizde yeterli veriler yokken, bu testleri yapmadan direkt ciddi olarak değerlendirilen üst sınır %90 değil, %70 olarak kabul edilirdi.

Kan akımının azaldığı kalp damarı darlıkları iskemik kalp hastalığı olarak da adlandırılır. Ciddi koroner arter hastalığının diğer adıdır. İskemi, tıp dilinde “kan durması” anlamına gelir.

Kalp dokularının yeterli oksijen alamamasına bağlı gelişen göğüs ağrısının özel adıdır.

Sağlıklı bir yaşam tarzı ve ilaçlarla damar duvarlarındaki plaklarda nadiren gerileme sağlanabilir. Ama bunların asıl faydası plakları sağlamlaştırıp çatlama, yani kalp krizi olasılığını azaltmaları ve plak gerilemese bile en azından ilerleme hızını yavaşlatmalarıdır.

Bir damarda darlık varsa damar içinde kanın az da olsa geçebileceği küçük bir açıklık yine de vardır. Tıkanıklıkta ise damar tamamen kapalıdır (Bkz. Şekil). Kalp krizindeki tıkanıklığın nedeni pıhtıdır ve bu nedenle yumuşak bir tıkanıklıktır. Üç aydan uzun süredir tıkalı olan damarlar için ise kronik tıkanıklık (CTO) ifadesi kullanılır. Kronik tıkanıklıklar oldukça serttir ve stentleme işleminde özel teknikler kullanılması gerekir.

Strese girdiğinizde vücudumuzda olan değişiklikler normalde bizi stresin zararlı etkilerinden korur. Ama bu, doğadaki anlık stresler için kazanılmış bir özelliktir. Eğer stres sürekli devam ederse artık zarar verir. Streste salınan kortizon hormonu kanda uzun süre yüksek seviyede kalırsa kan şekeri, kolesterol ve tansiyonu yükseltir. Ayrıca, stresli insanlar stresle mücadele için -eğer zaten içiyorsa- daha çok sigara içmeye eğilimlidirler. Tüm bunlar damar darlığı için risk teşkil eder. Stres ayrıca direkt olarak damar duvarının işleyişini bozup yağ birikimini ve pıhtı oluşmasını da kolaylaştırır.

  • Göğüs ağrısı veya benzeri şikayetleri gideren ilaçlar
  • Kalp krizi ve felç geçirme riskini azaltmak için kan sulandırıcı ilaçlar
  • Damar duvarında yağ birikimini azaltmak için kolesterol ilaçları
  • Tansiyon ve şeker hastalığı gibi başka bir hastalık varsa bunlara ait ilaçlar

Bu ilaçlar ya damarları genişleterek kan akımını artırırlar ve böylece sunulan oksijen miktarını artırırlar ya da oksijenin tasarruflu kullanılmasını sağlarlar. Oksijen tasarrufunu ya kalbin gereksiz yere hızlı atmasını engelleyerek ya da hücre içi metabolizma yollarını değiştirerek yaparlar. Tüm bu mekanizmalara yönelik ayrı ayrı ilaçlar bulunmaktadır.

Bu önemli konu için daha detaylı bilgi verdiğimiz makalemizi  okumanızı öneririz. Ayrıca stent ve bypass videolarımızı da izleyebilirsiniz.

Menü
error: